Vandewalle Victor (1849-1927)

(Extrait de LIVRAUW F., Le Parlement belge en 1900-1902, Bruxelles, Société belge de Librairie, 1901, p. 176)

Victor VANDEWALLE

Représentant libéral progressiste pour l’arrondissement de Malines, né à Puers le 14 août 1849.

Notaire. - Fréquenta le Séminaire de Saint-Trond et les cours de l'Université de Bruxelles, où il conquit en 1869 le diplôme de candidat notaire. - Nommé notaire successivement à Duffel par arrêté royal du 29 juillet 1879 et à Malines par arrêté royal du 22 octobre 1883. - Elu conseiller communal à Malines en 1895, il exerça les fonctions d’échevin de l’instruction publique de 1896 à 1900 et détient aujourd'hui l'échevinat de l’état-civil. - Président de l’Association libérale de l’arrondissement de Malines. - Nommé membre de la Chambre le 27 mai 1900. - Président d'honneur de la Réunion lyrique, des « Dylezonen » et de diverses autres sociétés malinoises. - Collabore aux revues Vlaamche Kunstbode et Dicht en Kunsthallel et a publié des recueils de poésies flamandes, Eene Pleitrede ten gunste der Evenredige Vertegenwoordiging, Le Problème de la R. P. résolu, etc.

---

(Extrait de De Nieuwe Gazet, du 12 janvier 1927)

Een droeve mare, die een algemeene verslagenheid in gansch de stad verwekte en een zeer pijnlijken indruk in de. liberale middens teweeg bracht, verspreidde zich Dinsdag namiddag.

De heer Victor Van de Walle was om een uur overleden.

Alhoewel hij sedért enkele dagen door griep aangetast was, hoopten al zijn vrienden en zijn naaste omgeving, dat zijn kloek gestel niette genstaande zijn hoogen ouderdom, de ziekte zou te boven komen.

Het heeft niet mogen zijn en Mechelen verliest in M. V. Van de Walle een zijner meest achtbare, meest sympathieke burgers en de liberale partij, den man die terecht als de vaandeldrager werd aanzien.

Door zijn eerlijk en rechtzinnig karakter dwong hij zelf den eerbied en de achting zijner tegenstrevers af. Door zijn onbesproken levenswijze mocht hij iedereen als voorbeeld dienen.

In de politiek heeft hij een zekere rol gespeeld. Hij was de vader van het stelsel van Evenredige Vertegenwoordiging dat bij de algemeene verkiezingen toegepast wordt en over al als het beste wordt beschouwd.

M. Van de Walle was 76 jaar oud. Hij werd inderdaad geboren op 1 Augustus 1849 to Puers. In 1881 of 82 werd hij hier te Mechelen als notaris aangesteld en van toen af trad hij heel actief in de politieke beweging, en door zijn bezielend woord wist hij de menschen voor zijn gedachte en voor zijn overtuiging te winnen.

Op 12 April 1896 werd hij met gansch de liberale lijst, gekozen als raadslid.

In de eerste zitting van den Raad werd hij tot schepen van onderwijs gekozen, waartoe hij als van zelf aangewezen was.

Slechts vier jaar vervulde hij dit ambt daar de liberalen bij de verkiezing van 1899, de meerderheid verloren, maar daar hij geen uittredend lid was bleef hij schepen, maar niet van onderwijs, wel van Burgerlljken Stand, tot 1 Januari 1903 toen hij ook met, zijn vrienden niet herkozen werd.

Toch in de kiezing van 27 October 1907 werd hij opnieuw gekozen en bleef raadslid tot op 1 Januari l.l.

In 1921 werd hij herbenoemd tot schepen van Betwistbare Zaken in het drieledig college, maar op 22 October ten gevolge van gekende omstandigheden, gal hij zijn ontslag, wat de breuk voor gevolg had en ook het verdwijnen van het drieledig schepencollege.

Hij was volksvertegenwoordiger van 1900 tot 1919 en iedereen kent de rol die hij tijdens die periode heeft vervuld. Hij stond bij zijn liberale collega’s in hoog aanzien en achting.

Hij was officier der Leopoldsorde.

De burgerlijke begrafenis van den dierbaren afgestorvene zal Vrijdag morgen om 11 uur plaats hebben.

De comiteiten van de Liberale Vereeniging, waarvan M. Van de Walle sedert jaren de gezaghebbende voorzitter was en van de Liberale Voorwacht zijn Dinsdag avond bijeengekomen om de noodige schikkingen te nemen.

---

(Extrait de La Métropole, du 13 janvier 1927)

M. le notaire honoraire Victor Van de Walle, ancien député libéral de Malines, est mort mardi en cette ville.

M. Van de Walle était l'inspirateur de la loi sur la représentation proportionnelle en faveur de laquelle il avait mené une longue et ardente campagne.

Depuis plusieurs années, en raison de son grand âge, M. Van de Walle vivait dans une retraite absolue.

M. Van de Walle était originaire de Puers, où naquit en 1849. Il fut nommé notaire à Malines en 1882, et entra au Conseil communal e, 1896. Il fut échevin de l'Instruction publique, puis de l'état-civil et du contentieux. Il démissionna en 19211.

De 1900 à 1919, M. Van de Walle fit partie de la Chambre, et l'on se souviendra qu’il fut lui-même victime de ses sympathies pour la R. P. intégrale. Etrange Ironie du sort. la lot sur l'apparentement dont il était le père, lui enleva son mandat de député de Malines.

M. Van de Walle était d'ailleurs un brave homme, et entouré de l’estime de tous.

---

(Extrait de De Nieuwe Gazet, du 13 janvier 1927)

Het overlijden van den heer Van de Walle is een gevoelige slag voor de libérale partij, want in hem verliest ze een man van groote verstandelijke en moreele waarde.

Zini eerlijkheid en oprechtheid, zoo wel in zijn politiek als in zijn gewoon leven waren spreekwoordelijk geworden en wie van den heer Van de Walle sprak, deed het met eerbied en ontzag, zelfs zijn grootste politieke tegenstrevers.

Alhoewel rotsvast in zijn overtuiging en streng voor zich zelven was hij steeds toegevend en verdraagzaam tegenover anderen en zijn optreden, zelfs in de meest moeilijke omstandigheden, was steeds vol takt en hoffelijkheid.

Met den heer Van de verdwijnt een der edelste Mechelsche figuren.

De heer Van de Walle was een noeste werker, die geen enkel oogenblik van zijn leven nutteloos liet verloren gaan.

Als notaris bezat hij een der best bezochte studiën van de stad.. Eli hoe getrouw en gewetensvol hij de minste zaak behandelde en met de meeste nauw gezetheid naging, weet iedereen. En nochtans vond hij den noodigen tijd om de meest ingewikkelde politieke problemen te bestudeeren en op te lossen, onder meer zekere fiscale wetten en vooral zijn stelsel van Evenredige vertegenwoordiging.

En als hem dan nog enkele vrije uren overbleven, dan wist hij die nog te benuttigen aan het schrijven van letterkundige werken.

Tijdens den oorlog verbleef hij in Engeland. Daar maakte hij zicht ook zoo verdienstelijk door op alle mogelijke wijzen de belangen der Belgische vluchtelingen te behartigen. Hij gaf daarbij op verschillende plaatsen conferenties. Hij schreef er ook een paar romans : Pax Mundi en Schoolvrede, die zeer veel bijval hadden en in het Fransch werden vertaald.

Voor korten tijd 'was hij in onderhandeling met een drukker onzer stad om een nieuw werk uit te geven.

Op zijnen hoogen ouderdom kon hij, voor wat wilskracht en werklust betreft, aan veie jongeren tot voorbeeld strekken.

Tot zijn laatsten ademtocht heeft hij om zoo te zeggen rusteloos gewerkt voor de zedelijke en stoffelijke opheuring van het volk.

---

(Extrait de De Nieuwe Gazet,, le 15 janvier 1927)

Een verdienstelijk man

Bij de oude garde der liberale strijders te Antwerpen heeft het afsterven van den heer Victor Van de Walle, jaren lang een onvermoeid apostel der evenredige vertegenwoordiging, broeder van wijlen notaris Eugeen Van de Walle, destijds gemeenteraadslid van en senator voor Antwerpen een pijnlijken indruk verwekt.

Zoo vaak stond hij nevens de goeden onder de besten, niet alleen in verkiezingsperioden, maar ook in gewonen tijd als opmonterend en overtuigend voordrachtgever. Boeiend wist hij te praten over allerlei onderwerpen, liefst over zulke welke verband hielden met het volksonderwijs. Was hij een maal op dreef dan pakte hij dadelijk zijn gehoor in dat hem met luid applaus loonde.

Vele Antwerpenaars zijn gisteren naar de Dylestad getogen om aan de familie Van de Walle hun leedwezen te betuigen en het lijk van den aanvoerder uitgeleide te doen. Uit hun naam heeft senator Léon Dens met den heer Ed. "Van Regemorter aan zijn zijde, op de hem eigen gemoedelijke wijze het woord gevoerd en aldus werd een daad van eenvoudige gerechtigheid en oprechte dankbaarheid gepleegd.

---

(Extrait de L’Indépendance belge, du 13 janvier 1927) M. Victor Vande Walle, qui vient de mourir à Malines, fut parmi les libéraux qui donnèrent, pendant longtemps, un admirable exemple de foi et d'abnégation, un exemple qu'il convient de rappeler, parce qu'il est réconfortant.

Il avait connu le temps où il semblait que tous les efforts du Parti libéral étaient vains. Depuis 1884, le parti catholique renforçait sa majorité au Parlement et le groupe libéral à la Chambre voyait diminuer effectif. Dans de nombreux arrondissements, les libéraux luttaient sans aucun espoir d'obtenir une représentation. Le suffrage universel, en 1894, avait aggravé encore cette situation. Et pourtant, des hommes dévoués, partout poursuivaient la lutte, acceptaient des candidatures. Pendant vingt ans, à Malines, Victor Van de Walle assuma ce rôle de sacrifice, fut le propagandiste infatigable et que la certitude de l'insuccès ne décourageait pas.

Ils furent nombreux, les hommes qui donnèrent ce bel exemple. Par eux, le Parti conserva sa vitalité et demeura prêt à remplir le rôle qui devait plus tard lui échoir.

---

(Extrait du Het Laatste Nieuws, du 15 janvier 1927)

Victor Van de Walle.

Deze gewezen volksvertegenwoordiger, oud-schepen, wiens burgerlijke begrafenis Vrijdagochtend, te Mechelen, heeft plaats gehad, was op verre na geen onbekende in de Scheldestad. Ouderen van dagen herinneren zich zijner en weten te vertellen, dat de betreurde in den bloeitijd van zijn leven. dikwerf te Antwerpen optrad en er gretig werd aanhoord.

In het Willemsfonds, zoowat twintig jaren geleden. toen de koncertzaal van den Koninklijken Nederlandschen Schouwburg elken Zondag regelmatig volliep ; in “De Vrije Gedachte”, doch vooral, gedurende de woelige periode welke de stemming der onderwijswet in 1884 uitlokte, repte de h. Van de Walle zich dapper te onzent en ook elders.

Een schaar Antwerpenaars. met de hh. senator Leo Dens. Ed. Van Regemoorter, lid der Bestendige Deputatie. Antoon Verschueren, vooraan, is het lijk van den sympathieken propagandist gaan groeten. Uit hun naam heeft de h. Dens aan de beproefde familie eenige hartelijke woorden van deelneming toegestuurd.